Sztuka dobrego pisania, część 1 - wypracowania

Wszyscy wiemy, że nie każdy urodził się z wybitnym talentem pisarskim i nie każdemu jest on do szczęścia potrzebny. Są jednak takie sytuacje w życiu, kiedy umiejętność pisania bardzo by się nam wszystkim przydała. Do takich sytuacji możemy zaliczyć: 

• pisanie wypracowań
• pisanie listów/maili do wykładowców
• pisanie podań i listów formalnych. 

 Z tymi sytuacjami spotyka się każdy z nas, czy tego chce czy nie. Postanowiłam więc skompletować kilka wskazówek, które pomogą nawet najbardziej opornym.

Dziś skupię się na wypracowaniach, zarówno na poziomie liceum, jak i studiów. Wszystkie wskazówki, które podaję to te, którymi ja się posługuję/posługiwałam.

Pisząc wypracowania:

Wypracowanie to w liceum jedna z podstawowych form zaliczenia języka polskiego. Oraz niestety, pisemnej matury. O ile później nie wybierzecie studiów humanistycznych, bądź językowych (gdzie czekają was wypracowania w innym języku) to raczej już ich pisać nie będziecie. Trzeba się jednak z nimi przemęczyć przez jakiś czas.

W liceum:
1. Pisząc interpretację danego tekstu bądź rzeczowy, nie próbuj nad-interpretować faktów.

2. Wspomnij o każdej informacji, jaką wyczytasz z tekstu, nawet jeśli wyda ci się ona bzdurna (np. że bohaterką danego fragmentu jest młoda kobieta). Za każdą rzecz tego typu są przyznawane punkty.

3. Staraj się nie wymieniać informacji, jakby to były podpunkty. Kojarz je ze sobą, tworząc w ten sposób jedną całość (np. zamiast "Pan Tadeusz to trzynastozgłoskowiec" lepiej jest napisać "Mickiewicz, chcąc pokazać swój kunszt literacki napisał Pana Tadeusza trzynastozgłoskowcem"). 

4. Jeśli wiesz cokolwiek o epoce, okolicznościach powstania dzieła, autorze, to warto takie informacje umieścić we wstępie wypracowania.

5. Praca powinna się składać z co najmniej 3 części (akapitów): wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Jeśli jest to analiza porównawcza 2 dzieł, to warto rozwinięcie podzielić na 3 akapity: jeden na analizę pierwszego dzieła, drugi na analizę drugiego dzieła i trzeci na porównanie.

6. Zakończenie to akapit, w którym wypisujemy wnioski i odpowiadamy na pytanie zadane w temacie, np. "Czy Hamlet może być uważany za początek dramatu psychologicznego?". Odpowiedź na pytanie powinna być poparta wnioskami wyciągniętymi z całego wypracowania.

Pamiętajcie, że w liceum najważniejsze jest wpasowanie się w klucz odpowiedzi. Nie jest to łatwe zadanie, niestety uczy ono myślenia szablonowego. Jeśli jesteście odrobinę bardziej kreatywni możecie często czuć się skrzywdzeni, bo dostaniecie gorszą ocenę za dobre wypracowanie. Jest to jak najbardziej normalne i często spotykane w liceum - nie każdemu można wpoić myślenie szablonowe i powinno się być raczej z tego dumnym. 

Na studiach sprawa wygląda nieco inaczej. Mając zadaną analizę danego dzieła, o ile nie macie go analizować w konkretnym kontekście to tytuł pracy musicie wymyślić sami. Jest to o tyle wygodniejsze, że wykładowcy naprawdę czytają wasze prace, słuchają waszych argumentów i żaden klucz was nie obowiązuje. Jest jednak kilka rzeczy na których warto się skupić.

1. Bądź rzeczowy, nie lej wody. Pisanie po raz 3 tego samego zdania, tylko innymi słowami być może przechodziło w liceum, ale na studiach wykładowca będzie to kreślił.
2. Staraj się być intertekstualny, zastanów się czy dany problem poruszały inne teksty, czy dany film miał remake. Warto chociażby w dwóch zdaniach wspomnieć o takich rzeczach. Świadczy to o Twoim oczytaniu. 
3. Uważaj na błędy ortograficzne, interpunkcję, fleksję i składnię. Błędy te będą wytykane i obniżają ocenę.
Studia to dobry okres, żeby rozwinąć swoje słownictwo i styl. Skoro wybrałeś/aś studia humanistyczne to możesz wykorzystać te możliwości.